Türkiye’nin sınır ötesi askerî operasyonlarını anlamak için haritaya değil, zihniyete bakmak gerekir. Çünkü burada konuştuğumuz şey yalnızca askerî başarı ya da güvenlik meselesi değil; bir devletin savaşırken bile kendine koyduğu ahlâkî sınırdır.
Türkiye operasyonlarını gizleyerek değil, bilerek görünür kılar. İHA’lar ortadadır, hazırlıklar saklanmaz, hatta bazen kamuoyu haftalar öncesinden ne olacağını sezer. Bu, sürpriz etkisinden bilinçli bir vazgeçiştir.
Neden?
Teröristleri uyandırmak için değil; sivillerin bölgeden çekilmesine imkân tanımak için. Yani askerî avantajdan, insan hayatı için feragat edilir.
Modern savaş literatüründe bu pahalı bir tercihtir. Çünkü bu yaklaşım, operasyonu zorlaştırır; asker için riski artırır, süreyi uzatır, kayıp ihtimalini büyütür. Ama tam da bu yüzden bir tercihtir. Teknik değil, etik bir tercihtir.
Bugün dünyanın büyük askerî güçleri, çocuk cesetlerini yan hasar başlığı altında raporlaştırabiliyor. İsrail bunu açıkça yapıyor. ABD yaptı. NATO yaptı. Bürokratik bir dil kurarak ölümü normalleştirdiler. Çocuk öldü mü? Dosyaya bir kod girildi, sayfa kapandı. İnsan hayatı, Excel tablosuna sığdırıldı.
Türkiye bunu yapamaz. Yapmadığı için değil, yapamayacağı için. Çünkü bu toplumun vicdanında yan hasar diye bir kavram yoktur. En azından olmamalıdır. TSK’nın operasyon defterinde böyle bir satır bulunmaması tesadüf değil; tarihsel ve kültürel bir refleksin sonucudur.
Sorun şu ki, bu hassasiyetin farkında olması gereken toplum, giderek bundan kopuyor. Bir yandan neden daha sert değilsiniz diye bağıranlar var; öte yandan “neden operasyon yapıyorsunuz” diyenler. İki uç da aynı körlüğün ürünü. İkisi de, Türkiye’nin nasıl bir baskı altında, nasıl bir denge kurarak hareket ettiğini görmek istemiyor.
Terörist sivillerin arasına karışır. TSK vurmaz. Bekler. Risk alır. Kayıp verir. Sonra yine suçlanır. Bu, askerliğin değil, ahlâkla yapılmaya çalışılan savaşın bedelidir.
İsrail örneği bu yüzden öğreticidir. Onlar için savaş böyle demek yeterlidir. Türkiye için yetmez. Çünkü burada mesele sadece düşmanı etkisiz hale getirmek değil; geriye dönüp aynaya bakabilmektir. Devletin gücü, neyi yapabildiğiyle değil, neyi yapmamayı seçtiğiyle ölçülür.
TSK’nın yürüttüğü operasyonlar sadece askerî değil; aynı zamanda medeniyet iddiası taşıyan operasyonlardır. Gürültüyle başlar, ama amacı sessizliği korumaktır: sivillerin, çocukların, masumların sessizliğini.
Bugün dünyada savaşan çok, dikkat eden az. Türkiye’nin farkı burada. Ve evet, bunun övgüyle anılması gerekir. Çünkü vicdanla savaşmak, modern çağın en zor işidir.